Przejdź do sekcji:

Awangardowe muzeum – wirtualna prezentacja

Celem przedsięwzięcia jest przygotowanie wirtualnej prezentacji efektów wieloletniego projektu kulturalno-badawczego pn. „Awangardowe muzeum” mającej na celu unaocznienie zagranicznym odbiorcom znaczenia fenomenu samoorganizacji polskich artystów awangardowych, która doprowadziła do powstania Muzeum Sztuki w Łodzi, jednego z dwóch najstarszych wciąż istniejących muzeów sztuki nowoczesnej na świecie, oraz pokazanie go w kontekście analogicznych zjawisk zachodzących w tym samym czasie w innych krajach. Będzie to opowieść o powstaniu Międzynarodowej Kolekcji Sztuki Nowoczesnej grupy „a.r.” w Łodzi w latach 30. XX w. skonfrontowana z historią sieci Muzeów Kultury Artystycznej tworzonych w porewolucyjnej Rosji, organizacji Société Anonyme powstałej w Nowym Yorku oraz Gabinetu Abstrakcji z hanowerskiego muzeum.

Partnerem strategicznym projektu będzie e-flux (https://www.e-flux.com/), prestiżowa amerykańska platforma wydawnicza o międzynarodowym zasięgu, która w kreatywny i twórczy sposób realizuje i rozpowszechnia projekty opisujące napięcia dyskursu krytycznego otaczającego współczesną sztukę i kulturę na całym świecie. Ponadto e-flux w środowisku artystycznym funkcjonuje jako specjalistyczna platforma wymiany informacji o najważniejszych wydarzeniach kulturalnych, zapewniając największą widoczność dla tego typu projektów.

Awangardowe muzeum to projekt o pionierskim charakterze stanowiący rezultat wieloletnich badań prowadzonych przez zespół Muzeum Sztuki w Łodzi nad awangardowymi inicjatywami budowania kolekcji dzieł sztuki i powoływania do życia instytucji artystycznych.

Jego idea zrodziła się z potrzeby lepszego zrozumienia własnego dziedzictwa instytucjonalnego a nade wszystko - z przekonania o konieczności przewartościowania utrwalonych poglądów na temat relacji awangardy i muzeum. Dominująca narracja przedstawia awangardę i muzeum jako oponentów, których spotkanie nie może doprowadzić do niczego innego, jak tylko do porażki jednego z nich: albo zniszczenia muzeum, albo rozbrojenia awangardy. Obok tej opowieści może jednak istnieć inna, rozwijana wokół artystów awangardy, którzy podejmują wysiłki zmierzające do stworzenia własnych instytucji muzealnych, w przekonaniu, że mogą one stanowić narzędzia służące realizacji awangardowych celów. Projekt realizowany przez Muzeum Sztuki w Łodzi ma na celu przybliżyć tę mniej znaną historię.

Jednym z jego efektów stała się wydana w 2020 roku polsko- i angielskojęzyczna publikacja o tym samym tytule, stanowiąca zbiór krytycznych esejów autorstwa wybitnych badaczy z Polski i świata, w tym Marii Gough, Rebecci Uchill oraz Juliana Myersa i Joanny Szupińskiej, opatrzona bogatym materiałem źródłowym, ikonograficznym i tekstowym.

Ukoronowaniem działań w tym obszarze będzie międzynarodowa wystawa sytuująca w omawianej ramie narracyjnej również historię Muzeum Sztuki w Łodzi. Jej otwarcie zaplanowane zostało na 15 października br.

W drodze prowadzonych badań zestawione zostały dzieła i archiwalia związane z aktywnością czterech pierwszych muzealnych instytucji, które powstały z inicjatywy lub w ścisłej współpracy z artystami awangardowymi: sieci Muzeów Kultury Artystycznej utworzonej w porewolucyjnej Rosji; Société Anonyme Museum of Modern Art, powołanej do życia na początku lat 20. XX wieku w Nowym Jorku przez Katherine S. Dreier, Marcela Duchampa i Man Raya; Gabinetu Abstrakcji zaprojektowanego w 1927 r. przez El Lissitzky’ego dla Provinzialmuseum Hannover oraz – Międzynarodowej Kolekcji Sztuki Nowoczesnej grupy „a.r.”, która stała się kamieniem węgielnym dzisiejszego Muzeum Sztuki.

Powstanie łódzkiej kolekcji stanowi fenomen na skalę światową. Zgromadzona bowiem została dzięki zapałowi i poświęceniu niewielkiej grupy awangardowych artystów i poetów i w całości składa się z darów przekazanych przez najwybitniejszych twórców ówczesnej Europy.

W wyniku połączenia efektów wieloletnich badań zespołu Muzeum i multidyscyplinarnego doświadczenia e-flux w realizacji przedsięwzięć artystycznych i kulturalnych zapośredniczonych w różnych mediach powstanie wirtualna platforma prezentująca projekt poświęcony opisywanym powyżej zagadnieniom. Ów projekt internetowy będzie składał się przede wszystkim z poniższych komponentów:

  • bogatych materiałów wizualnych, w tym filmów dokumentalnych tworzących tło historyczne dla opowieści;
  • tekstów krytycznych i upowszechniających;
  • materiałów źródłowych (np. manifestów), obecnych jako odwzorowania dokumentów, tłumaczonych na język angielski, a także czytanych w oryginalnych językach przez lektorów.

Ogromną zaletą tak pomyślanego projektu jest możliwość stworzenia synergicznej opowieści, w której różnorodne treści i materiały ikonograficzne wzajemnie się uzupełniają. Projekt nie powtarza formatu kolejnych wirtualnych wystaw czy stron poświęconych archiwom, lecz będzie funkcjonował autotelicznie, a zarazem w korespondencji z publikacją i ekspozycją przygotowaną przez MSŁ.

Wykorzystanie w tym celu narzędzi internetowych umożliwi globalny zasięg, dotarcie do szerokiego grona zagranicznych odbiorców, a co za tym idzie, skuteczne upowszechnienie i promocję polskiego dziedzictwa kulturowego w świecie.

Dofinansowanie w ramach programu: 100 000.00 zł (netto)

Dofinansowano ze środków Ministra Kultury, Dziedzictwa Narodowego i Sportu w ramach Programu „Kultura inspirująca”.


Zgodnie z art. 173 ustawy Prawa Telekomunikacyjnego informujemy, że kontynuując przeglądanie tej strony wyrażasz zgodę na zapisywanie na Twoim komputerze tzw. plików cookies. Ciasteczka pozwalają nam na gromadzenie informacji dotyczących statystyk oglądalności strony. Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie ich zmień ustawienia swojej przeglądarki internetowej.

Logotypy UE