"Prekariat – globalny proletariat w erze pracy niematerialnej”, wykład Jana Sowy
Od 8.06 w każdy kolejny wtorek czerwca zapraszamy na wykłady zapowiadające wystawę "Robotnicy opuszczają miejsca pracy" (wernisaż: 6 lipca) przygotowane we współpracy z Klubem Krytyki Politycznej w Łodzi.
Ponad półtora wieku temu Karol Marks uznał własność środków produkcji za główny czynnik wyznaczający linię konfliktu społecznego. Od tego czasu pytanie o to, czy rzeczywiście tę właśnie relację uznać należy za definiującą dla podstawowego antagonizmu w społeczeństwie, a jeśli nie, to gdzie powinniśmy go szukać, powracało systematycznie w krytycznej refleksji nad gospodarką, społeczeństwem i polityką. Jedną z najnowszych wypowiedzi na ten temat jest opinia Petera Sloterdijka, że współczesny konflikt klasowy rozgrywa się między tymi, którzy pracują i tymi, którzy żyją z zasiłków społecznych. Nawet jeśli nie zgodzimy się z takim postawieniem sprawy, intuicja Sloterdijka idzie w dobrym kierunku: obok kwestii własności środków produkcji, późny kapitalizm stworzył inną linię podziału opartą na stosunku do samej relacji pracy. Wraz z końcem fordyzmu zakończyła się również era stabilnego i przewidywalnego zatrudnienia, a zaczęło się coś, co za Baumanem nazwać można wałkowaniem siły roboczej – chroniczna praca na akord, praca na umowę o dzieło i umowę zlecenie, zatrudnienia terminowe na niepełnych etatach, mnożenie się agencji pracy tymczasowej itp. Powstała w ten sposób nowa klasa: prekariat, czyli ludzie, których codzienna egzystencja jest niepewna, przyszłość nieprzewidywalna, a materialna baza życia – krucha. Myliłby się ktoś, kto widziałby w tym nowe wcielenie dawnej underclass. Prekariat jest kategorią socjologicznie interesującą właśnie dlatego, że przecina na skos tradycyjne podziały klasowe. Należą do niego nie tylko sprzątaczki, kierowcy i kasjerki w supermarketach, ale również osoby wykonujące zawody o wysokim prestiżu społecznym: graficy w agencjach reklamowych, dziennikarze, informatycy, animatorzy kultury czy artyści.
Jan Sowa (ur. 1976) - studiował filologię polską, filozofię i psychologię na Uniwersytecie Jagiellońskim w Krakowie oraz na Uniwersytecie Paris 8 w Saint-Denis. Doktor socjologii. Współtwórca Fundacji Korporacja Ha!art i redaktor Linii Radykalnej w wydawnictwie o tej samej nazwie. Jest też członkiem założycielem Spółdzielni Goldex Poldex. Pracował jako dziennikarz w Polskim Radiu i kurator w galerii Bunkier Sztuki w Krakowie. Wydał zbiór esejów Sezon w teatrze lalek (2003) i książkę Ciesz się, późny wnuku! Kolonializm, globalizacja i demokracja radykalna (2008). Ostatnio wydał antologię Na okrągło: 1989-2009, którą zredagował wspólnie z Anetą Szyłak. Pracownik naukowy Instytutu Kultury Uniwersytetu Jagiellońskiego.
Koncepcja cyklu: Wiktor Marzec, Klub Krytyki Politycznej w Łodzi
Koordynacja: Łukasz Biskupski
Patronat: Krytyka Polityczna
