Koji Kamoji. Cisza i wola życia / Silence and the Will to Live
Obszerna publikacja towarzysząca retrospektywnej wystawie w Zachęcie w 2018 roku opisująca twórczość Kojiego Kamojiego i najróżniejsze jej konteksty. Książka prezentuje wybór prac powstających od lat 60. do dzisiaj - obrazów, rysunków oraz kluczowych w jego dorobku instalacji.
Koji Kamoji jest jednym z najwybitniejszych twórców polskiej awangardy. Rodowity Japończyk, a jednocześnie jeden z najwybitniejszych współczesnych artystów polskich, malarz, autor obiektów i instalacji, urodzony w Tokio od 1959 r. żyje w Polsce. Poprzez swoją sztukę łączącą w sobie kulturę i estetykę wschodu i zachodu odnajduje uniwersalną prawdę o człowieku.
Najstarsze obiekty tzw. obrazy pruszkowskie z lat 60., oszczędne w formie, ukazują początki drogi twórczej Kojiego Kamojiego. Właściwy im minimalizm i użycie prostych, łatwo dostępnych materiałów to cechy charakterystyczne wszystkich jego prac. Najczęściej używane materiały: sklejka, kamienie, metalowe pręty, aluminium, papier — współtworzą formalny i konceptualny rygor dzieł, budują zagadkowe korespondencje, niepoddające się jednoznacznej interpretacji. Nawiązują do japońskiej estetyki, jak np. cykl białych obrazów, instalacja Dwa bieguny (1972) zestawiająca abstrakcję z umieszczonym centralnie kamieniem czy Cisza i wola życia (2018) wywodząca się z tradycji ogrodów japońskich. Prace o przestrzeni, powietrzu i wodzie niosą ślady osobistych doświadczeń — długiej podróży do Polski. W innych powracają wspomnienia tragicznych wydarzeń — samobójczej śmierci przyjaciela w cyklu Księżyc Sasakiego (1995). Instalacje Kamień oświęcimski (1988) i Hiroshima (1995) dotykają traumatycznych doświadczeń zbiorowych. Kompozycje Martwe natury (2003) są wyrazem uważnego odnoszenia się artysty do otaczających go przedmiotów. Nieobca jest mu także refleksja nad przemianami sztuki, artykułowana np. w serii obrazów poświęconych średniowieczu czy w tworzonych od kilku lat rysunkach, które odwołują się do tradycji Wschodu, ale również do początków europejskiej abstrakcji i poszukiwania w niej transcendencji. Sztuka Kamojiego przesycona jest pragnieniem dotknięcia istoty egzystencji, rzeczy, świata; przejawem intuicyjnego odczuwania natury i buddyjskiej duchowości.
Nowe wątki w twórczości artysty podejmuje zrealizowana specjalnie na wystawę monumentalna instalacja Cisza i wola życia — metafora pogłębionej relacji człowieka z naturą. Ścieżki pozwalają wejść w przestrzeń instalacji, ale można jej również doświadczać siedząc na wózku inwalidzkim. To przedmiot o szczególnym znaczeniu, wnoszący do dialogu z naturą problem degradacji ciała związany z procesem przemijania. Temat ten powraca w instalacji Przeciąg/Starość (2018), wykonanej z japońskiego papieru. Artysta mierzy się z tym uniwersalnym ludzkim doświadczeniem, lecz czyni to bez patosu, tragizmu czy lęku. Dzięki dyscyplinie wewnętrznej oraz intuicji Kamoji łączy sztukę, życie i doświadczenie duchowe w nierozerwalną całość. Sztuce i swojej w niej obecności przypisuje metafizyczny cel — odsłonięcie prawdy bytu/bycia, nawet tej najtrudniejszej, lecz przecież zdeterminowanej wolą życia.
Koji Kamoji urodził się w 1935 roku w Tokio. W 1958 roku ukończył studia w Akademii Sztuk Pięknych Musashino w Tokio. Studiował w Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie, uzyskując dyplom w 1966 roku w pracowni prof. Artura Nacht-Samborskiego. Od 1967 roku współpracuje z Galerią Foksal w Warszawie. Laureat Nagrody Krytyki im. Cypriana Kamila Norwida (1975) oraz Nagrody im. Jana Cybisa (2015).
Jak twierdzi sam artysta: „Moja praca podobna jest w formie do pracy urbanistycznej. Ważne też są dla mnie rozstaw, ciężar, faktura i tło powierzchni - tylko cel jest dla mnie odwrotny niż w urbanistyce. Nie chodzi mi o budowanie czegoś nowego, lecz odnalezienie i utrwalenie rzeczy, o których zapominamy, i świata, od którego się oddalamy. Chciałbym znaleźć taką formę, aby uzyskać ich obecność”.
Te słowa wypowiedziane przez artystę w 1967 roku najlepiej oddają sens całej jego sztuki, bowiem przez wszystkie lata artystycznej pracy konsekwentnie starał się je realizować. Forma charakterystyczna dla twórczości Kojiego Kamojiego przypomina swoją lapidarnością i skrótowością haiku, w których poeci utrwalali nastrój przemijania.
Wydawca: Zachęta - Narodowa Galeria Sztuki i Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej Manggha
Autorzy tekstów: Maria Brewińska, Hanna Wróblewska, Bogna Dziechciaruk-Maj, Anna Król, Piotr Schollenberger, Anna Wolińska, Wiesław Borowski, Jaromir Jedliński
Tłumaczenie tekstów: Marcin Wawrzyńczak
Redakcja: Maria Brewińska
Projekt graficzny: Grzegorz Laszuk
ISBN 978-83-64714-64-1
Rok wydania: 2018
Format: 23,5 x 27,5 x 2,6 cm
Oprawa: twarda
Ilość stron: 222
Ilość ilustracji: ok 187 (159 barwnych i 28 czarno-białych)
Język: polski/angielski
Regulamin księgarni Kontakt
