110-lecie Orkiestry Symfonicznej Filharmonii Łódzkiej

De arte, de homine” to kompozycja dwuczęściowa, nawiązująca wprost do łódzkich doświadczeń i inspiracji, co łączy się z Muzeum Sztuki w Łodzi. W pierwszej części pokazuje wspaniałą, wizjonerską ideę sztuki unistycznej Władysława Strzemińskiego, a w drugiej skupia się na jego życiu – dramatycznym, pełnym bólu, konfliktów i trudności. O kształcie tego utworu zdecydują kontrasty – zapowiada Krauze. Kompozycji będzie towarzyszyła animacja "7/4" przygotowana przez Piotra Bosackiego, wszechstronnego artystę działającego na styku wielu dyscyplin artystycznych muzyki, sztuk wizualnych, animacji i literatury. W programie wieczoru znajdzie się także występ Szymona Nehringa, jednego z najciekawszych polskich pianistów młodego pokolenia, zdobywcy licznych konkursowych laurów na czele z I nagrodą w Międzynarodowym Konkursie Pianistycznym im. Artura Rubinsteina w Tel Awiwie. W jego wykonaniu usłyszymy Koncert fortepianowy Es-dur „Jeunehomme” Mozarta wyróżniający się mistrzowskim połączeniem głębi ekspresji, efektownej wirtuozerii i niezwykłej żywotności, nazywany niekiedy „Mozartowską Eroicą”.

W 2023 roku Muzeum Sztuki w Łodzi dokonało zakupu Archiwum Zygmunta Krauzego. Składa się na nie  ponad sto partytur i szkiców, zaczynając od szkolnych zeszytów, na najnowszych utworach kończąc, oraz korespondencja kompozytora, licząca około 350 listów, m.in. od Nadii Boulanger, Johna Cage’a, Henryka Mikołaja Góreckiego, Wojciecha Kilara, Witolda Lutosławskiego, Michaela Nymana, Bogusława Schaeffera i Tomasza Sikorskiego. W kolejnym roku (2024) Muzeum przyjęło od artysty dar, który uzupełnił zasób o 3 najnowsze partytury oraz ponad 200 listów. 

Archiwum kompozytora znalazło się w Muzeum Sztuki w Łodzi nieprzypadkowo.  W ciągu ostatnich dekad kompozytor, jako przedstawiciel awangardy w muzyce polskiej współpracował i uczestniczył w znaczących wydarzeniach dla Muzeum Sztuki w Łodzi, w tym w wystawie Presences Polonaises, która odbyła się w Paryżu w 1983 roku oraz Europa, Europa pokazanej w Bonn w 1994 roku.

W swojej twórczości muzycznej Krauze czerpał intensywnie z inspiracji sztukami wizualnymi. Kluczowe były tu utwory unistyczne, skomponowane w początkach lat 60. XX wieku jako muzyczna odpowiedź na impuls płynący z awangardowego malarstwa Władysława Strzemińskiego.  Kompozytor zetknął się z jego twórczością w grudniu 1956 roku podczas wystawy w Miejskiej Galerii Sztuki w Łodzi. Pierwsze utwory Krauzego z unizmem w tytule pojawiają się już w drugiej połowie lat 50. i na początku 60.

Inspiracja teorią unizmu pozwoliła mu kreować formy oparte na modułach, twórczo rozwijać idee otwartości i partycypacji publiczności. Otwarta struktura dzieł pozwalała bowiem odbiorcom współtworzyć efekt końcowy.

Idee te podlegały również autorskiemu rozwinięciu w instalacjach dźwiękowych i happeningach. Zygmunt Krauze stał się twórcą pierwszych w Polsce kompozycji przestrzenno-muzycznych, które powstawały we współpracy z architektami. Kompozytor zapisał się w historii Muzeum Sztuki w Łodzi kilkoma realizacjami tego nurtu, np. Rzeka podziemna. Muzyka przestrzenna z 1988 (we współpracy z Wiesławem Nowakiem i Janem Muniakiem, którzy stworzyli dla niej strukturę architektoniczną) oraz Aria. Kompozycja przestrzenno-dźwiękowa z roku 2007. W 2012 na wystawie Dźwięki elektrycznego ciała. Eksperymenty w sztuce i muzyce w Europie Wschodniej 1957–1984 zaprezentowano jego legendarną Kompozycję przestrzenno-muzyczną, zrealizowaną pierwotnie w 1968 roku w Galerii Współczesnej w Warszawie i stworzoną wspólnie z architektką Teresą Kelm i rzeźbiarzem Henrykiem Morelem. Od 2013 dzieło to znajduje się w kolekcji Muzeum. To pionierskie dzieło jest pierwszą w Polsce instalacją dźwiękową, którą zainspirowały idee Katarzyny Kobro. W tym samym roku ukazała się wydana przez Muzeum płyta „Zygmunt Krauze. Spatial Music”. 

W Muzeum i podczas organizowanych przez nie wydarzeń wielokrotnie odbywały się koncerty artysty, m.in. z okazji setnej rocznicy urodzin Władysława Strzemińskiego w 1993 roku, czy w związku z zaproszeniem Profesora przez Muzeum do Cantieri del Contemporaneo w Wenecji przy okazji wystawy „ Ośrodek kondensacji formy-Stefan Krygier”

W oddziale Muzeum Pałac Herbsta koncertował także z Kwartetem Śląskim - Kompozycja unistyczna (2022) oraz ze Spółdzielnią Muzyczną contemporary ensemble -  De ira, de dolore (2023). 

W 2024 roku Muzeum dwukrotnie prezentowało pozyskane do zbiorów Archiwum artysty. Wystawy przygotował dział dokumentacji naukowej : „Marginesy procesu tworzenia. Z archiwum Zygmunta Krauze” (z cyklu Wystawa na antresoli) oraz „Zygmunt Krauze. Archiwum twórcze”.

Piotr Bosacki (ur. 1977) – artysta działający na styku wielu dyscyplin, muzyki, sztuki, animacji i literatury; absolwent liceum plastycznego i średniej szkoły muzycznej; od 1999 do 2004 studiował na ASP w Poznaniu, gdzie obecnie wykłada na Wydziale Komunikacji Multimedialnej. Członek nieformalnej grupy artystycznej Penerstwo i zespołu Wojtka Bąkowskiego – KOT (nie istnieje od 2011).

Zygmunt Krauze – (ur. 1938) - Kompozytor i pianista. Swoją twórczość dzieli na cztery kategorie: pierwsza to muzyka unistyczna inspirowana malarstwem Władysława Strzemińskiego, druga – kompozycje przestrzenne, wykonywane w specjalnie konstruowanych wnętrzach, trzecia – muzyka o muzyce, charakteryzująca się obecnością aluzji i cytatów, czwarta natomiast to subiektywna, głęboko ekspresyjna muzyka powrotu do korzeni. Jest autorem 8 oper i ponad 100 kompozycji orkiestrowych, kameralnych i solowych.  Jako koncertujący pianista występuje na najważniejszych estradach Europy, obu Ameryk i Azji. W 1967 roku założył zespół Warsztat Muzyczny, którym kierował przez 25 lat i dla którego powstało ponad 120 utworów napisanych przez czołowych twórców z całego świata.  Prowadzi kursy mistrzowskie i wykłady na uczelniach w Japonii, Korei Południowej, Chinach, USA i wielu krajach Europy. Zasiadał jako juror w ponad 50 międzynarodowych konkursach kompozytorskich. Na zaproszenie Pierre’a Bouleza został doradcą artystycznym w IRCAM. W latach 1987–90 pełnił funkcję prezydenta Międzynarodowego Towarzystwa Muzyki Współczesnej, przez dwie dekady był przewodniczącym polskiej sekcji tej organizacji.  Otrzymał doktorat honoris causa Narodowego Uniwersytetu Muzycznego w Bukareszcie (2013) oraz Akademii Muzycznej w Łodzi (2015). Został odznaczony m.in. francuskim Orderem Narodowym Legii Honorowej (2007) oraz tytułem Chevalier dans l’Ordre des Arts et des Lettres (1984), a w Polsce Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (2014) oraz Złotym Medalem Zasłużony Kulturze – Gloria Artis(2010). Jest członkiem honorowym Związku Kompozytorów Polskich, Towarzystwa im. Witolda Lutosławskiego, Polskiego oraz Międzynarodowego Towarzystwa Muzyki Współczesnej.

Link do wywiadu: https://prestoportal.pl/zygmunt-krauze-archiwum-tworcze-w-muzeum-sztuki-w-lodzi

partner: