ELENA VOGMAN, WYKŁAD. Ekstaza jako metoda: laicka antropologia Eisensteina

INFO

Miejsce

ms1, ul.Więckowskiego 36, Teoria Jedzenia Bistro

Czas

23 września, godz. 17:00

„W zwolnionym tempie delikatne głaskanie wygląda jak uderzenie; sadyzm to tylko etap w tempie i intensywności głaskania […] pożeranie pozostaje w miłości tylko w postaci ugryzienia i pocałunku.” W ten sposób Eisenstein tworzy podstawy swojej nowej „teorii naśladownictwa” w Meksyku, kraju, w którym spędził ponad piętnaście miesięcy w latach 1930-1932, filmując swój niedokończony epos antropologiczny „Niech żyje Meksyk!”. Poczynając od Arystotelesa i materialistycznej teorii kina, od etnografii Levy-Bruhla i „fizjologicznej teorii rymu” Henry’ego Lanza, robocze dzienniki radzieckiego reżysera naznaczone są obsesyjną próbą sformułowania ogólnej metody tworzenia sztuki w oparciu o ekstatyczne doświadczenia. Dla niego „ex-stasis” oznaczało dosłownie „wyjście poza siebie”, „oderwanie się od zwykłego stanu”. Od czasu pobytu w Meksyku ta koncepcja głęboko odcisnęła się nie tylko na jego działaniach w zakresie kinematografii, ale również na wielu pracach teoretycznych („Metoda, Montaż” oraz „The Non-Indifferent Nature” [Nieobojętna przyroda] napisanych w latach 1934-1948).

Wykorzystując pisma Eisensteina oraz materiał filmowy nakręcony w Meksyku, którego część ostatnio odkryto w moskiewskich archiwach, wykład ma na celu przeanalizować „ekstazę jako metodę”, która  pozwala reżyserowi poszerzyć, a nawet przekroczyć pojęcie sztuki prowadząc do szerszego antropologicznego opisu opartego na transferencji. Odnosząc się do freudowskiego pojęcia „analizy laików” w wykładzie omówione będzie zainteresowanie Eisensteina Meksykiem, ze zwróceniem uwagi na sposób, w jaki reżyser poszukuje w politycznej teraźniejszości śladów tego, co przetrwało z przeszłości. Nacisk Freuda na „transferencję” stanowi decydujący element przekształcający „laickość” tego antropologicznego podejścia w odchodzenie od umieszczania podmiotu w centrum wydarzeń.

Elena Vogman jest autorką prac, niezależną kuratorką i posiadającą stopień doktora członkinią zespołu realizującego projekt badawczy „Rhythm and Projection” [Rytm i projekcja] w Instytucie Literatury Ogólnej i Porównawczej na Wolnym Uniwersytecie w Berlinie. Jej praca doktorska poświęcona była koncepcji Sensuous Thinking in Sergei Eisenstein’s theory project Method [Myślenie zmysłowe w teoretycznym projekcie Siergieja Eisensteina Metoda]. Pierwsza książka E. Vogman Sinnliches Denken: Eisensteins exzentrische Methode [Myślenie zmysłowe: ekscentryczna metoda Eisensteina] została opublikowana przez wydawnictwo Diaphanes. Specjalizuje się w historii i teorii kina i mediów ze szczególnym naciskiem na formy myślenia wizualnego, montaż oraz związki pomiędzy literaturą, etnologią, sztuką i nauką. Obecnie kończy kolejną książkę Dance of Values: Eisenstein’s Capital Project [Taniec wartości: Eisenstaina projekt o kapitale], która ukaże się jesienią bieżącego roku. Na podstawie badań niepublikowanych dotychczas materiałów archiwalnych, E. Vogman rekonstruuje teorię wartości Eisensteina analizując, w jaki sposób Krytyka Ekonomii Politycznej Marksa pojawia się w wizualnej formie montażu. Wraz z Marie Rebecchi i Tillem Gathmannem była kuratorką wystawy „Sergei Eisenstein: The Anthropology of Rhythm” [Siergiej Eisenstein: Antropologia rytmu] w 2017 r. w fundacji Nomas Foundation w Rzymie. Wystawie towarzyszyła książka pod tym samym tytułem napisana wspólnie z Marie Rebecchi, w której autorki analizują rytm jako instrument antropologii wizualnej, wydana przez wydawnictwo Nero. W kwietniu 2018r. ta sama trójka kuratorów przygotowała wystawę „Eccentric Values after Eisenstein” [Wartości ekscentryczne po Eisensteinie] w Espace Diaphanes w Berlin.

Elena Vogman jest także autorką tekstu w publikacji towarzyszącej wystawie „Zmiennokształtność: Eisenstein jako metoda”, której premiera planowana jest na wrzesień tego roku.

Wstęp na wydarzenie jest bezpłatny dzięki wsparciu Mecenasa Muzeum Sztuki w Łodzi: Fundacji Rodziny Staraków.

Zgodnie z art. 173 ustawy Prawa Telekomunikacyjnego informujemy, że kontynuując przeglądanie tej strony wyrażasz zgodę na zapisywanie na Twoim komputerze tzw. plików cookies. Ciasteczka pozwalają nam na gromadzenie informacji dotyczących statystyk oglądalności strony. Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie ich zmień ustawienia swojej przeglądarki internetowej.