UFO wylądowało, czyli sztuka nowoczesna i modernizacja w (pół)peryferyjnym kraju nad Wisłą. Wykład Tomasza Załuskiego

ms², ul. Ogrodowa 19, sala audiowizualna
30 listopada 2016, środa, godz. 18:00, wstęp wolny

W jednym z listów do Juliana Przybosia Władysław Strzemiński stwierdził: „Mało jest zrobić dobre dzieło sztuki. […] Należy wytworzyć warunki, w których by ono mogło oddziaływać”. Strzemiński był przekonany, że w peryferyjnym – a ściślej półperyferyjnym – kraju, jakim była Polska nie istniały odpowiednie warunki, które sprzyjałyby społecznej akceptacji sztuki nowoczesnej i dawałyby jej możliwość realizacji jej głównego celu: stania się narzędziem modernizacji życia codziennego. Przez lata inicjował więc i angażował się w różne przedsięwzięcia, które miały zapewnić sztuce nowoczesnej społeczno-polityczny mandat do podjęcia i rozwinięcia działań modernizacyjnych na skalę masową. Sala Neoplastyczna stanowiła element, świadectwo i upamiętnienie tej swoistej „taktycznej polityki artystycznej” Strzemińskiego. 

W trakcie wykładu Sala Neoplastyczna będzie pretekstem do przyjrzenia się dyskursowi o modernizmie i modernizacji, jaki można znaleźć w tekstach Strzemińskiego. Szczególny nacisk zostanie położony na to, jak artysta tłumaczył (pół)peryferyjną sytuację Polski oraz jej cywilizacyjne, społeczne i kulturowe zapóźnienie, zbliżając się w swych analizach do późniejszych teorii modernizacji, zależności i postkolonializmu. Perspektywa modernizacji peryferyjnej pozwoli też rzucić nowe światło na kontrowersje wokół podejścia Strzemińskiego do kwestii politycznych, jego stosunku do sztuki narodowej oraz socrealizmu.


Tomasz Załuski – historyk sztuki i filozof, pracuje w Instytucie Kultury Współczesnej Uniwersytetu Łódzkiego oraz w Akademii Sztuk Pięknych im. W. Strzemińskiego w Łodzi. Zajmuje się nowoczesnymi i współczesnymi praktykami artystycznymi, rozpatrywanymi w kontekstach kulturowych, społecznych i politycznych, archiwami kultury artystycznej, relacjami sztuki z prakseologią i biopolityką, konfiguracjami estetyki, etyki i polityki w kulturowym projekcie nowoczesności, a także współczesną filozofię francuską. Autor książki „Modernizm artystyczny i powtórzenie. Próba reinterpretacji” (2008), redaktor tomów „Sztuki w przestrzeni transmedialnej” (2010), „Skuteczność sztuki” (2014), tłumacz (z M. Gusinem) książki Jeana-Luca Nancy'ego „Rozdzielona wspólnota” (2010) i Jacques'a Derridy „Widma Marksa” (2016).

Zgodnie z art. 173 ustawy Prawa Telekomunikacyjnego informujemy, że kontynuując przeglądanie tej strony wyrażasz zgodę na zapisywanie na Twoim komputerze tzw. plików cookies. Ciasteczka pozwalają nam na gromadzenie informacji dotyczących statystyk oglądalności strony. Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie ich zmień ustawienia swojej przeglądarki internetowej.