Post-Industralia: Łódź/Tampere. Wspólna przeszłość, różna pamięć

INFO

Miejsce

ms², Ogrodowa 19, sala audiowizualna
 

Czas

6 listopada 2019, środa, godz. 18:00

Kuratorka cyklu

Marta Madejska

Zapraszamy na kolejne spotkanie w ramach interdyscyplinarnego cyklu Post-Industralia: wykład Magdaleny Rek-Woźniak i Wojciecha Woźniaka pt. “Wspólna przeszłość, różna pamięć. Konstruowanie pamięci o historii przemysłowej w Łodzi i fińskim Tampere”.

Tampere powstało wskutek polityki inwestycyjnej carskich władz (Finlandia była wówczas częścią rosyjskiego imperium) jako - mówiąc dzisiejszą terminologią - specjalna strefa ekonomiczna. Miejsce wybrano ze względu na korzystne położenie geograficzne - bliskość zamożnego sąsiada na Zachodzie oraz rzeki, które zasilały w energię tekstylne manufaktury. Brzmi znajomo?

Tak jak Łódź w Polsce, tak Tampere w Finlandii było miastem wyjątkowym, powstałym od zera w wyniku dziewiętnastowiecznej modernizacji, miastem o jednoznacznej robotniczo-przemysłowej tożsamości.

Tożsamość tę Tampere pielęgnuje do dziś, pamiętając przede wszystkim o setkach tysięcy robotników i robotnic, dzięki którym powstało i trwało. Od lat tampereńskie muzea opowiadają o przemysłowej historii miasta opisując dzieje tamtejszej klasy robotniczej i ruchu robotniczego (centralne muzeum pracy Werstas, muzeum Vapriikki), ukazują warunki życia codziennego robotników (skansen Amuri), przedstawiają dzieje przemysłu tekstylnego i dzisiejszych specjalności miasta, czyli mobilnych technologii komunikacyjnych i gier komputerowych (Rupriikki). Pierwsze muzeum poświęcone rodzinie fabrykanckiej (muzeum Milavida) powstało w Tempere dopiero w 2015 roku.

W Łodzi sytuacja wygląda nieco inaczej. Najważniejsze muzea i instytucje kultury koncentrują się raczej na elitach: traktowanych jako ojcowie założyciele przedstawicielach rodów fabrykanckich lub twórcach kultury. Przeszłość przemysłowa i robotnicza od lat wydaje się być raczej obciążeniem, kojarzonym zresztą głównie z okresem PRL.

Wystąpienie będzie oparte o realizowany od 2017 roku w Łodzi i Tampere porównawczy projekt badawczy poświęcony lokalnej polityce pamięci. Wskazując wspólnotę losów i tożsamości obu miast przez większą część historii, prelegenci zaprezentują i spróbują zinterpretować odmienne sposoby ich upamiętniania i prezentowania.

Dr Magdalena Rek-Woźniak jest socjolożką i kulturoznawczynią, pracuje w Instytucie Socjologii UŁ. Naukowo zajmuje się strukturą społeczną, dyskursem medialnym i popkulturą oraz polityką miejską. Napisała na ten temat kilkadziesiąt artykułów oraz książkę o ruchliwości społecznej młodych dorosłych z regionu łódzkiego. Aktualnie realizuje projekt badawczy porównujący miejskie polityki w Łodzi oraz Tampere. Jest członkinią Polskiego, Japońskiego i Brytyjskiego Towarzystwa Socjologicznego. W czasie wolnym czyta reportaże, a non stop słucha muzyki.

Dr Wojciech Woźniak jest socjologiem, pracuje na Wydziale Ekonomiczno-Socjologicznym Uniwersytetu Łódzkiego. Interesuje się problematyką nierówności społecznych, badaniami dyskursu publicznego (szczególnie zjawiskiem paniki moralnej) oraz socjologią sportu. Prowadzi też badania fińskiego modelu polityczno-kulturowego. Jest autorem lub współautorem 3 książek, oraz ponad 50 artykułów naukowych. Należy do Polskiego, Fińskiego i Brytyjskiego Towarzystwa Socjologicznego. Prowadził zajęcia dydaktyczne na uczelniach we Francji, Czechach, Niemczech, Finlandii oraz Estonii. W czasie wolnym czyta kryminały, a non stop kibicuje Widzewowi.


Post-Industralia - transformacje to cykl spotkań poświęcony przepracowaniu doświadczenia upadku dużych zakładów pracy w latach dziewięćdziesiątych i dwutysięcznych w różnych miejscach Polski. Przedstawimy w nim projekty zajmujące się transformacją ustrojową i wspólnotami “osieroconymi” przez zlikwidowany przemysł i uprzemysłowione rolnictwo.

O ruinach napisano już sporo, jeszcze więcej pokazano. Porzucone maszyny i architektoniczne skorupy są czymś namacalnym i bardzo fotogenicznym w obiektywie kamer i aparatów, w przeciwieństwie do rozpadających się lokalnych społeczności, dla których obecne “ruiny” nie tak dawno stanowiły miejsce pracy i główny ośrodek życia. Przemysł wiele im dawał, ale i dużo odbierał - przede wszystkim indywidualne zdrowie i czyste środowisko wokół. Razem z wejściem nowych inwestorów i deweloperów ruiny znikają, znika kontrast poszukiwany przez obiektyw. Zostają tylko opowieści.

W cyklu Post-Industralia skupimy się na uspołecznionych projektach artystycznych i reporterskich ostatniej dekady, portretujących ludzkie losy, zbierających historie mówione, włączających do współpracy dawnych robotników i robotnice nieistniejących już zakładów pracy. Spróbujemy zrozumieć, co się właściwie stało w Polsce po 1989 roku, nie tylko na poziomie politycznym i gospodarczym, ale i emocjonalnym. Spróbujemy zrozumieć co nas ukształtowało i skąd sami przychodzimy - artystki, badacze, dziennikarki, dzieci PGR-ów, przemysłowych centrów i fabrycznych peryferii.

Bilety: 1 zł (do zakupu w kasie przed wydarzeniem)

Zgodnie z art. 173 ustawy Prawa Telekomunikacyjnego informujemy, że kontynuując przeglądanie tej strony wyrażasz zgodę na zapisywanie na Twoim komputerze tzw. plików cookies. Ciasteczka pozwalają nam na gromadzenie informacji dotyczących statystyk oglądalności strony. Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie ich zmień ustawienia swojej przeglądarki internetowej.