Krzysztof Wodiczko. Na rzecz domeny publicznej

ms2, Ogrodowa 19
26 czerwca - 13 września 2015

Wystawa przybliżała praktykę Krzysztofa Wodiczki, pioniera działań artystycznych w przestrzeni publicznej, jednej z najbardziej znaczących postaci sztuki krytycznej. Wodiczko, podtrzymując tradycję awangardy, wypracowuje technologię niezgody i przekształcania rzeczywistości – wydobywa krytyczny i utopijny wymiar sztuki rozumianej przez niego jako praktykowanie demokracji.

Wystawa Na rzecz domeny publicznej ukazywała zróżnicowany dorobek artysty, podkreślając jednocześnie znaczenie jego wczesnej twórczości, w której zostało zainicjowane przejście od zagadnień artystycznych do problematyki społecznej oraz od sfery prywatnej  do przestrzeni publicznej. Na ekspozycji w retrospektywnym przeglądzie prac – w nie do końca chronologicznym układzie – znalazły rozwinięcie zasadnicze wątki działań artystycznych Wodiczki z lat 1969–2014.

Prace z lat 70. zostały przypomniane jako kluczowe dla jego późniejszej praktyki, w której imperatyw etyczny łączy estetykę z polityką. Okres ten charakteryzują interdyscyplinarne eksperymenty oraz łączenie konstruktywistycznej tradycji z doświadczeniami projektanta i neoawangardowego artysty sytuującego się w kontekście ówczesnych wydarzeń.

Ilustracją tych zainteresowań są zapisy działań o charakterze performatywnym, seria ironicznych, autoportretowych realizacji, obiekty, rysunki i dokumentacje dotyczące pierwszych działań  w przestrzeni publicznej.  Specjalnie na wystawę zrekonstruowana została wielka, przestrzenna instalacja z 1972 roku, wprowadzająca odbiorców w długi korytarz tytułowego Przejścia. Kolejną z kluczowych prac z tego okresu są Odniesienia, praca w której obrazy z różnych historycznych epok wyświetlane są na płótnach z namalowanymi liniami. Zawarte w niej analityczne spojrzenie na ideologiczny wymiar przedstawienia znalazło rozwinięcie na początku lat 80. w monumentalnych projekcjach w przestrzeni publicznej. 

Pracę Krzysztofa Wodiczki „na rzecz domeny publicznej" oraz jego wysiłki czynienia przestrzeni wspólnej dostępną dla różnych grup użytkowników pokazuje obszerna dokumentacja, obejmująca wybór z około 90 projekcji zrealizowanych w miastach różnych krajów i kontynentów. Od tych pierwszych z początku lat 80., analizujących sens polityczny architektury jako nośnika władzy, poprzez szereg realizacji poddających krytycznej lekturze zapisaną w budowlach historię lub realizowanych w odpowiedzi na wydarzenia polityczne – projekcje Wodiczki odrzucają oficjalne narracje pomnikowej historii i przeciwstawiają się monopolizowaniu pamięci zbiorowej. Zaprezentowane na wystawie filmowe zapisy przypominają monumentalne projekcje realizowane od połowy lat 90. z użyciem techniki wideo, w których Wodiczko ożywiał budynki i pomniki obrazami i głosami bezdomnych, imigrantów, ofiar przemocy, weteranów wojennych. 

Przykładami rozwijania filozofii dialogu są Instrumenty ksenologiczne i Pojazdy, realizowane i testowane od 1989 roku w Europie i Stanach Zjednoczonych. Wodiczko, projektant z wykształcenia, wypracowywał coraz bardziej zaawansowane technologicznie urządzenia służące Innym do pojawiania się w sferze publicznej, bycia w niej widzianymi i słyszanymi. 

Prace z ostatnich lat pokazują udział Wodiczki w antywojennych debatach. Postulowana przezeń idea „rozbrajania pamięci” znajduje przełożenie w projektach dekonstruujących pamięć wojen i przemocy, co miało swój początek we wcześniejszej praktyce artysty. Spektakularnym przykładem tej postawy jest projekt Światowego Instytutu Obalenia Wojen – propozycja obudowania Łuku Triumfalnego w Paryżu architektoniczną konstrukcją-instytucją, działającą na rzecz rozbrajania kulturowych mitów powstałych wokół wojen. Projekt zilustrowany na wystawie wielkoformatowymi wizualizacjami jest estetyczną i polityczną odpowiedzią artysty na potrzebę wypracowywania publicznych dyskursów antywojennej kultury.

Wystawa czynna do 13 września 2015.

Kuratorka: Bożena Czubak
Koordynatorka: Beata Bocian

 

Honorowy Patronat Pani Minister Kultury i Dziedzictwa Narodowego prof. Małgorzaty Omilanowskiej

 

Honorowy Patronat Marszałka Województwa Łódzkiego Witolda Stępnia Partner wystawy

Partner wystawy

Relacja Łukasza Musielaka

Film z cyklu ms opus

Mapa

Zgodnie z art. 173 ustawy Prawa Telekomunikacyjnego informujemy, że kontynuując przeglądanie tej strony wyrażasz zgodę na zapisywanie na Twoim komputerze tzw. plików cookies. Ciasteczka pozwalają nam na gromadzenie informacji dotyczących statystyk oglądalności strony. Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie ich zmień ustawienia swojej przeglądarki internetowej.