Warning: Invalid argument supplied for foreach() in /system_cg2_1-0/_www/msl/views/functions/banery-lewa-kolumna.php on line 3

Themersonowie i awangarda

Franciszka & Stefan Themerson
oraz Jankiel Adler, Raoul Hausmann, Jarosław Kozłowski,  Wojciech Puś i Kurt Schwitters

ms2, ul. Ogrodowa 19
22 lutego – 5 maja 2013

On – pisarz, artysta i kompozytor. Ona –  malarka, ilustratorka książek, scenografka. Franciszka i Stefan Themersonowie zajęli się wspólnym tworzeniem filmów eksperymentalnych i należeli do grona najbardziej wszechstronnych twórców awangardowych w polskiej sztuce XX wieku.

Wystawa ukazuje charakter współpracy między dwojgiem artystów, którzy w latach 30. ubiegłego stulecia zaproponowali, w kontekście polskim, unikalną i bezprecedensową formułę filmu eksperymentalnego. Łącząc poetykę fotomontażu z lirycznym wymiarem kadru filmowego, Themersonowie wyprzedzili o kilkadziesiąt lat doświadczenia artystów spod znaku nowych mediów. Podkreślając różnorodność wątków twórczości Themersonów, wystawa ujawnia korespondencje między ich pracami, a wybranymi pracami przedstawicieli pierwszej awangardy i sztuki współczesnej.

Zamierzeniem projektu jest przybliżenie współczesnym odbiorcom idei awangardy w rozumieniu Themersonów. Idea ta kojarzyła ich prace z funkcją wypracowywania środków służących osiągnięciu stanu jedności doświadczenia zmysłowego i aktywizacji możliwości intelektualnych odbiorcy. Program ten realizowali w ramach poszukiwań o charakterze intermedialnym, badającym korespondencje między przekazami artystycznymi, formułowanymi za pomocą różnego rodzaju mediów: fotogramu, rysunku, obrazu malarskiego, tekstu literackiego. Modelem i stałym punktem odniesienia dla tych praktyk był film, pojmowany przez Themersonow jako medium dopuszczające różnorodność procedur obrazotwórczych oraz wyposażone w funkcję stymulatora procesów wyobraźni.

Zaproponowana przez Themersonów poszerzona formuła filmu kojarzy twórczość artystyczną z funkcją umożliwiania dostępu do rzeczywistości – odzyskiwania „rzeczywistości rzeczy”, przesłoniętej przez języki polityki oraz ideologii. W obliczu doświadczeń wojennych kojarzyli oni ducha awangardowej rebelii ze sprzeciwem wobec wszelkich przejawów konserwatyzmu i instrumentalnie pojmowanej racjonalności. Twórczość Themersonów uznać można zatem za uogólnienie idei klasycznej awangardy, próbę jej ocalenia i zaszczepienia w nowym kontekście historycznym – zdewastowanym krajobrazie kulturowym powojennej Europy.

Wystawa obejmuje projekcje ocalałych filmów Franciszki i Stafana Themersonów: „Przygoda człowieka poczciwego” (1937), „Calling Mr. Smith” (1943) oraz „Oko i ucho” (1944-45) oraz związane z twórczością filmową kolaże i fotogramy Stefana Themersona. Ponadto można zobaczyć bogaty wybór prac rysunkowych i malarskich Franciszki Themerson oraz zrealizowane wspólnie przez Franciszkę i Stefana publikacje wydawnictwa Gaberbocchus Press. Ujawniamy również pokrewieństwa między postawami Themersonów, a postawami innych artystów, kojarząc ich prace z pracami m.in. Jankiela Adlera, Raoula Hausmanna i Kurta Schwittersa. Dopełnieniem projektu są dwie prace współczesne – Jarosława Kozłowskiego i Wojciecha Pusia.

Prezentowane na wystawie prace pochodzą z kolekcji: Muzeum Sztuki w Łodzi, Sprengel Museum w Hanowerze, Centre Georges Pompidou w Paryżu, Themersons Archive w Londynie, Ubu Gallery w Nowym Jorku, Israeli Museum w Jerozolimie, Fundacji Signum, kolekcji prywatnych we Francji i w Polsce.

Wystawa zrealizowana została przy wsparciu Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach obchodów Roku Themersonów organizowanego pod patronatem Instytutu Książki.

Dopełnieniem wystawy jest komiks autorstwa Franciszki Themerson oraz program wydarzeń towarzyszących. Wydany zostanie również obszerny, bogato ilustrowany katalog.

Kurator: Paweł Polit

Katalog do wystawy

UBU - Franciszka Themerson
 

Wydarzenia towarzyszące:

11.12.2012 Stuart Bailey - Publikowanie jako palimpsest

23.02.2013 Sympozjum: Franciszka i Stefan Themerson – w dialogu ze sobą i z innymi

8.03.2013 Koncert Davida Thomasa: "Przynieście mi głowę Króla Ubu". Wersja kameralna

22.03.2013 Kino ms / Pokaz filmów Erika van Zuylena "Tajemnica sardynki" i "Stefan Themerson i język"

5-6.04.2013 Kino ms / Kino według Themersonów

15.04.2013 Komiksowy UBU w Teatrze Nowym

16-17.04.2013 Tak zwane druki ulotne - wykład i seminarium Stuarta Bailey’a

9.05.2013 Themersonowie – poglądy i pomysły

';

Franciszka i Stefan Themerson, kadr z filmu Apteka, 1930

Zgodnie z art. 173 ustawy Prawa Telekomunikacyjnego informujemy, że kontynuując przeglądanie tej strony wyrażasz zgodę na zapisywanie na Twoim komputerze tzw. plików cookies. Ciasteczka pozwalają nam na gromadzenie informacji dotyczących statystyk oglądalności strony. Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie ich zmień ustawienia swojej przeglądarki internetowej.