Warning: Invalid argument supplied for foreach() in /system_cg2_1-0/_www/msl/views/functions/banery-lewa-kolumna.php on line 3

Architektura pamięci. Bałka, Bartana, Narkevicius, Odenbach

Czy pamięć historyczna jest stała? Każde kolejne obchody rocznic wybuchu II wojny światowej są gorącym testem współczesności, z powracającymi wciąż kwestiami obecności, unikania i uznawania win. Architektura jest szczególnym nośnikiem historii, tworzącym struktury przestrzeni, władzy i pamięci. „Architektura pamięci” to projekt sztuki video, w którym czterej artyści - Mirosław Bałka, , Yael Bartana, (Izrael), Deimantas Narkevicius, (Litwa) i Marcel Odenbach, (Niemcy) – odnoszą się do problemu miejsc naznaczonych historią – budynków, pomników i innych milczących świadków dramatycznych wydarzeń ostatnich 70 lat.

Spotkanie czterech artystycznych indywidualności z czterech krajów, których historia została szczególnie naznaczona piętnem tragedii XX wieku, zainicjował Marcel Odenbach wraz z Instytutem Goethego w Warszawie. Punktem wyjścia dla pracy niemieckiego artysty „Krążąc wkoło” („Im Kreisen drehen”) stał się pomnik na Majdanku, zaprojektowany przez Wiktora Tołkina w 25. rocznicę wyzwolenia obozu koncentracyjnego w Lublinie. Ogromna czasza z prochami, niczym ze szkiców francuskiego XVIII-wiecznego architekta Etienne-Louis Boullée, góruje nad obozem koncentracyjnym. Kamera wnika w zaułki pomnika, jednocześnie z ust przypadkowych bohaterów filmu, pada proste pytanie: czy gdy znikną prochy zniknie również i pamięć?

Mirosław Bałka korzysta z zapisu telewizyjnej relacji wizyty niemieckiego papieża Benedykta XVI w Auschwitz. Wydarzenie to mogło mieć miejsce jeszcze przed objęciem pontyfikatu. Nie jest to jednak jednoznaczne – tajemnicza osobistość jadąca czarnym audi HBE F144, otoczonym chmarą ochroniarzy, ani na moment nie opuszcza samochodu. Bałka bez żadnego komentarza pozostawia widza z refleksjami na temat przeszłości Benedykta XVI, tak bardzo różnej od – stawiającego opór nazistowskiego reżimowi – Janowi Pawłowi II.

Yael Bartana filmem “Mur i wieża” (“Wall and Tower”) kontynuuje swoją opowieść o relacjach polsko-żydowskich. Symboliczne wezwanie do powrotu do Polski Żydów wymordowanych w czasie II wojnie światowej, tych, którzy wyemigrowali po wojnie do Izraela i tych zmuszonych do wyjazdu w 1968 roku, jest zobrazowane realnym przedsięwzięciem budowy kibucu na Muranowie w Warszawie (vis-à-vis Pomnika Bohaterów getta Warszawskiego). Scenografia polityczna akcji osiedleń, w ramach warszawskiej instalacji architektonicznej, ma współcześnie dramatyczne odniesienie do izraelsko-arabskiego konfliktu. Z drugiej strony godło polskie i izraelskie zostaje złożone w Murze i wieży w całość – w pojednawczym geście.

Film „W nieznane” („Into the Unknown”) Deimantas Narkevicius to kolaż propagandowych nagrań wytwórni DEFA, pokazujących życie po wschodniej stronie muru berlińskiego. Artysta w dowolny sposób tnie sceny i miesza ścieżki dźwiękowe, tworząc całość, która ma przywrócić „egzystencjonalną wagę” tym zbanalizowanym przedstawieniom.

Wystawa była prezentowana już w Contemporary Art Centre (Wilno), a po pobycie w Łodzi zostanie pokazana w Hartware MedienKunstVerein (Niemcy). W drugiej połowie roku planowane jest wydanie publikacji naukowej (red. S. Rees) związanej z tematem wystawy. Wszystkie filmy zostały stworzone specjalnie na potrzeby wystawy.

Kurator: Maria Morzuch


www.buildingmemory.net

';

Zgodnie z art. 173 ustawy Prawa Telekomunikacyjnego informujemy, że kontynuując przeglądanie tej strony wyrażasz zgodę na zapisywanie na Twoim komputerze tzw. plików cookies. Ciasteczka pozwalają nam na gromadzenie informacji dotyczących statystyk oglądalności strony. Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie ich zmień ustawienia swojej przeglądarki internetowej.