Warning: Invalid argument supplied for foreach() in /system_cg2_1-0/_www/msl/views/functions/banery-lewa-kolumna.php on line 3

100 lat awangardy w Polsce. Działalność Muzeum Sztuki w Łodzi

Wystawy, seria wydawnictw, konferencje i wydarzenia nawiązujące do tradycji „nowej sztuki dla nowego człowieka” – w ten sposób Muzeum Sztuki w Łodzi uczci stulecie awangardy w Polsce. Będzie to okazja, by przypomnieć, jak wielką rolę ruch ten odegrał w rozwoju sztuk wizualnych, literatury, filmu czy teatru, jak ważnym ośrodkiem awangardy była Polska i jak żywe piętno odciska wciąż na współczesnych twórcach.

Najważniejszą częścią obchodów będą ekspozycje prezentujące spuściznę awangardy, inspirowane nią lub wchodzące z nią w dialog. Ich celem będzie nie tylko przybliżenie sztuki polskiej awangardy rodzimym odbiorcom, ale również wprowadzenie jej w światowy obieg. Idea ta przyświeca organizacji monograficznej wystawy twórczości Katarzyny Kobro i Władysława Strzemińskiego – kluczowych postaci związanych z awangardą dwudziestolecia międzywojennego w Polsce. Ekspozycja, współorganizowana przez Muzeum Sztuki w Łodzi i Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofia w Madrycie, będzie pierwszą w muzeum tej rangi monograficzną wystawą twórczości pary artystów, którzy zaliczają się do najważniejszych twórców europejskiej awangardy. Wystawę będzie można oglądać od marca do września 2017 roku w Museo Nacional Centro de Arte Reina Sofia w Madrycie.

Historię awangardy przypomną natomiast cztery prezentacje, które zostaną zaaranżowane w przestrzeni wystawienniczej Muzeum Sztuki. Od lutego do maja przyszłego roku przy ul. Ogrodowej 19 odwiedzający zobaczą ekspozycję „Superorganizm. Awangarda i doświadczenie przyrody, której celem jest nowe spojrzenie na twórczy dorobek awangardy pierwszej połowy XX wieku przez pryzmat jednego z kluczowych dla niej pojęć: organiczności. Będzie to jednocześnie pierwsza wystawa, która w tak szerokim zakresie przedstawia zainteresowanie artystów awangardowych naturą. Na ekspozycji zostaną zaprezentowane prace czołowych twórców awangardy europejskiej, m.in. László Moholya-Nagya, Hansa Arpa, Maxa Ernsta, Franza Marca, Paula Klee czy Władysława Strzemińskiego – w tym dzieła dotychczas niepokazywane w Polsce. Ekspozycja będzie ukazywała, jak rozwój nauk przyrodniczych wpłynął na sztukę awangardową w okresie międzywojennym, a także stawiała do dziś aktualne pytania o relacje między kulturą a naturą.

W czerwcu, również w ms2, otwarta zostanie wystawa „Enrico Prampolini. Futuryzm, scenotechnika i teatr polskiej awangardy”. Będzie to pierwsza ekspozycja, która w kompleksowy sposób podejmuje kwestie związków włoskiego futuryzmu z polską awangardą. Prampolini był jednym z najważniejszych reformatorów teatru, najdłużej czynnym artystą u boku Filippa Tommasa Marinettiego, a z uwagi na szerokie kontakty z dadaistami, konstruktywistami i abstrakcjonistami był również najbardziej rozpoznawalnym futurystą w środowiskach międzynarodowej awangardy lat 20. i 30. Punktem wyjścia ekspozycji jest obraz Tarantella (1920-1922) ofiarowany przez Prampoliniego łódzkiej kolekcji  "a.r." około 1930 roku. Obraz ten ukazuje dynamiczny i mechaniczny taniec zgeometryzowanych figur i przywołuje na myśl trzy okresy twórczości włoskiego futurysty: dynamizm w malarstwie lat 10., teatr mechaniczny lat 20. oraz późniejsze idee postpuryzmu i abstrakcjonizmu lat 30. Wystawa prezentować będzie wszystkie te trzy okresy wzbogacone dodatkowo o relacje teatru futurystycznego z polską awangardą teatralną. Pojawi się na niej twórczość malarska, architektoniczna i scenotechniczna Prampoliniego w zestawieniu z eksperymentami polskich ugrupowań: kręgu czasopisma „Zwrotnica”, Bloku i Praesensu. W tym kontekście ekspozycja podkreślać będzie znaczenie projektów teatralnych Andrzeja Pronaszki, zaproszonego przez włoskiego futurystę do udziału na wystawie scenotechniki na VI Triennale w Mediolanie (1936), będącej ostatnią w historii międzynarodową ekspozycją scenografii awangardowej.

„Montaże. Debora Vogel i nowa legenda miasta” to z kolei wystawa, która ukaże związki koncepcji estetycznych Debory Vogel, pisarki i teoretyczki sztuki, z praktykami awangardowymi okresu międzywojennego, m.in. z twórczością artystów z lwowskiej grupy Artes oraz m.in. Leona Chwistka i Władysława Strzemińskiego. Zaprzyjaźniona z Brunonem Schulzem i Witkacym Debora Vogel była autorką utworów poetyckich opisujących sposób życia w nowoczesnej przestrzeni miejskiej podporządkowanej zasadom racjonalnej organizacji. Wystawa gromadzić będzie prace nawiązujące do popularnej ikonosfery przedwojennego Lwowa – wypełnionego reklamami świata komercji i rodzącego się konsumeryzmu. Zestawiać będzie fotografie dokumentalne Lwowa z lat 30. ze współczesnymi wizerunkami miasta, a także oferować doświadczenie przemieszczania się w przestrzeni miejskiej, dowodząc aktualnego wymiaru refleksji teoretycznej Vogel. Ekspozycja czynna będzie od 27 października 2017 do lutego 2018 roku w ms2.

W 2017 roku przypada również setna rocznica powstania De Stijl, jednego z najważniejszych i najbardziej wpływowych europejskich ugrupowań awangardowych. Z tej okazji Muzeum Sztuki w Łodzi przygotuje ekspozycję „Organizatorzy życia. De Stijl, polska awangarda i design”, której istotnym elementem staną się realizacje Gerrita Thomasa Rietvelda, wybitnego utrechckiego architekta, projektanta i twórcy mebli. Ekspozycja, na której zestawiona zostanie wybrana twórczość De Stijl, będzie nawiązywać jednocześnie do inspirowanych sztuką Holendrów działań polskiej awangardy, m.in. realizacji grupy „a.r.” (wraz z Salą Neoplastyczną Władysława Strzemińskiego zaprojektowaną do prezentowania korpusu dzieł Międzynarodowej Kolekcji Sztuki Nowoczesnej). Ekspozycja będzie czynna w ms1 od końca listopada 2017 r. do lutego/marca 2018.

Jeszcze w tym roku muzeum pokaże dwie wystawy, które zostały zainspirowane twórczością Katarzyny Kobro oraz pismami Władysława Strzemińskiego. Pierwsza z nich, „Poruszone ciała. Choreografie nowoczesności”, zostanie zaprezentowana w ms1 między listopadem 2016 a marcem 2017 roku. Ekspozycja stawia pytanie o cielesne i ruchowe doświadczenia nowoczesności, a punktem wyjścia jest twórczość Katarzyny Kobro, którą zobaczymy w kontekście praktyk choreografów i choreografek jej współczesnych. Na wystawie wykorzystane zostaną materiały archiwalne dotyczące twórczości takich artystek i artystów, jak: Valentine de Saint-Point, Martha Graham, Rudolf Laban, Giannina Censi, Oskar Schlemmer, Mary Wigman, Noa Eshkol, Jane Dudley czy Rosalia Chladek. Integralną częścią ekspozycji opartej na przetworzonym materiale archiwalnym staną się również m.in. warsztaty ruchowe; odbiorca będzie miał okazję do wielozmysłowego doświadczenia wystawy w scenograficznie zaaranżowanych przestrzeniach Muzeum.

Podobny, eksperymentalny charakter będzie miała kolejna ekspozycja, „Muzeum Rytmu”, którą będzie można oglądać od listopada 2016 do marca 2017 roku. Projekt zainicjowany przez Natashę Ginwalę w 2012 roku w ramach Taipei Biennial, wzbogacony o nowe elementy zostanie zaprezentowany w ms1. Wystawa opowie o kluczowym dla modernizmu pojęciu, jakim jest rytm. Zostanie na niej zaprezentowana twórczość takich artystów wizualnych, jak: Erick Beltrán, Juan Downey, Ken Jacobs, Lawrence Abu Hamdan, Channa Horwitz, Katarzyna Kobro, Hans Richter, Lis Rhodes, Ericka Beckman, a także filmy dokumentalne i fragmenty filmów fabularnych, zapisy kompozycji muzycznych, wynalazki oraz przedmioty użytkowe z różnych kręgów kulturowych służące wyznaczaniu rytmu.

Istotnym elementem obchodów stulecia awangardy w Polsce będą konferencje towarzyszące wybranym wystawom. Poszczególne ekspozycje staną się także punktem wyjścia do powstania publikacji, które stworzą kilkutomową serię wydawniczą. Bezpośrednio związane z rocznicą będą również wydawnictwa przedstawiające najważniejsze postaci polskiej awangardy i najistotniejsze zjawiska w sztuce XX wieku. Na rok 2017 planowane jest wydanie dwóch książek: publikacji poświęconej niezwykle istotnemu polskiemu malarzowi, grafikowi i fotografowi Karolowi Hillerowi (autorstwa Maxa Cegielskiego) oraz Ewie Partum (autorka: Paulina Rejter), jednej z czołowych polskich artystek.

Ponadto Muzeum Sztuki w Łodzi wydało już reedycję „Teorii Widzenia” Władysława Strzemińskiego, jedną z najważniejszych prac teoretycznych polskiego modernizmu i niezwykłe świadectwo teoretycznej świadomości artysty, który na trwałe wpłynął na rozwój sztuk plastycznych. To książka, która uczy patrzeć na zmiany artystycznej percepcji w czasie, wyjaśnia zależności między ewolucją społeczeństwa a zmianami zachodzącymi w sztuce, a także pozycja łącząca edukację artystyczną z historią sztuki. Dzieło, wznowione przez Muzeum Sztuki w Łodzi po ponad 60. latach od pierwszego upublicznienia (na wspólnej wystawie Kobro i Strzemińskiego w Łodzi), zostało opatrzone wstępem prof. Iwony Luby oraz przypisami naukowymi, a w 2017 r. zostanie także przetłumaczone na język angielski, co przyczyni się do popularyzacji sztuki awangardowej na całym świecie.

Pod Honorowym Patronatem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Andrzeja Dudy

oraz pod auspicjami:

';

Zgodnie z art. 173 ustawy Prawa Telekomunikacyjnego informujemy, że kontynuując przeglądanie tej strony wyrażasz zgodę na zapisywanie na Twoim komputerze tzw. plików cookies. Ciasteczka pozwalają nam na gromadzenie informacji dotyczących statystyk oglądalności strony. Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie ich zmień ustawienia swojej przeglądarki internetowej.