Warning: Invalid argument supplied for foreach() in /system_cg2_1-0/_www/msl/views/functions/banery-lewa-kolumna.php on line 3

Tytuł roboczy: archiwum # 3

Do pobrania: Tytuł roboczy: archiwum # 3

Archiwum jest nie tylko – co oczywiste – przedmiotem historycznym, ale także przedmiotem anachronicznym, konstruowanym z perspektywy współczesności. Umożliwia interpretację i problematyzację statusu tego, co przeszłe, gromadzi pozostałości, materialne ślady pracowicie przekształcane przez instytucje w przedmioty wiedzy. W tym sensie archiwum stoi w jednym szeregu z laboratorium, towarzystwem naukowym i placówką pedagogiczną. Równocześnie praca archiwalna wiąże się z uwewnętrznieniem reguł obowiązujących w danym miejscu. Przekraczając próg archiwum muzealnego, miejskiego czy uczelnianego jesteśmy, chcąc nie chcąc, podporządkowani systemowi organizacji, prawom gromadzenia, porządkowania, udostępniania, jak również niszczenia. Struktura owego systemu sama może być przedmiotem opisu diachronicznego: badań archeologicznych, skupionych na modyfikacjach charakterystyki instancji kształtujących znaczenie archiwum.

W trzeciej i zarazem ostatniej publikacji towarzyszącej projektowi Tytuł roboczy: archiwum prezentujemy zarówno wybór teoretycznych esejów odnoszących się do tak rozumianej pracy archiwum, jak i teksty związane z warsztatami zorganizowanymi w Muzeum Sztuki. Konfrontujemy ze sobą odrębne wizje przestrzeni archiwalnej mieszając ze sobą perspektywy historyczne i teoretyczne, wskazując na ich punkty przecięcia: miejsca, w których historyczna praktyka domaga się refleksji, doświadczenie historii i pamięci staje się tematyzowanym przedmiotem, a myśl filozoficzna styka się z materialnym dokumentem. Bohaterami Pisania historii Michela de Certeau są wczesnonowoczesne archiwa tworzone dzięki praktykom reprodukcji przez erudytów. Siedemnastowieczne kolekcje prawniczych dokumentów dały początek całej historii archiwum, która staje się opowieścią o historykach konstruujących przedmiot swoich analiz: przestrzeń badawczą odsyłającą do tego, co źródłowe. Zarchiwizowane przedmioty są dwuznaczne. Wpisane w złożony system tworzenia, stosowania, dystrybucji wiedzy, wydają się być jedynym pewnym punktem odniesienia, miejscem stałości, a nawet warunkiem możliwości tworzenia wiedzy historycznej. Ale ich status można rozumieć inaczej; w perspektywie psychoanalitycznej podmiot odnoszący się do historii niczym nie różni się od żałobnika, który nie może pogodzić się z utratą ukochanego obiektu. Fragmenty archiwum pełnią funkcję terapeutyczną, podobnie jak relikwie, które w eseju Pierre’a Fedidy Relikwia i praca żałoby pojawiają się jako figury objaśniające mechanizm funkcjonowania przedmiotów należących do historii. Nie są źródłem wiedzy ani podstawą nostalgicznych wizji; oddzielają nas od przeszłości i chronią przed traumatycznym doświadczeniem martwego ciała.

Punktem wyjścia warsztatów zorganizowanych w Muzeum Sztuki w Łodzi (22–25.04.2009) była refleksja nad potencjałem instytucjonalnego archiwum w odniesieniu do badań historycznych, socjologicznych, lecz również w relacji do Innego. Teksty grupy Chto Delat, WHW i Prelom Kolektiv, wszystkie przynależące do historycznie zdeterminowanego pola kulturowego Europy Środkowej i Wschodniej, są próbami aktywnego przepracowania historii regionu. Archiwalna aktywność nie opiera się tutaj tylko i wyłącznie na oczywistych i znanych próbach konceptualnych czy kliszach określających od dawna wizje przeszłości, lecz umożliwia napisanie historii na nowo i przedefiniowanie roli politycznej sztuki. Dmitry Vilensky, członek grupy Chto Delat, mówi o relacji sztuki, przeszłości i polityki odwołując się do benjaminowskiej wizji historii. „Jedną z cech sztuki jest jej zdolność do urzeczywistniania potencjału przeszłości, którym pospiesznie próbujemy „zawładnąć w chwili niebezpieczeństwa”, czyli wówczas, gdy może on „stać się narzędziem” w rękach zwycięzców.” Ale archiwum stało się także w trakcie warsztatów celem badań innego rodzaju. Shepherd Steiner zaproponował analizę konkretnego dzieła – Biblioteki Marthy Rosler, by wypracować nietrwałe, partykularne pojęcie archiwum jako ideologicznej przestrzeni kształtującej tożsamość podmiotu. Archiwum jest wówczas ideologicznym narzędziem, które samo tworzy prawo własnego odczytania.

redaktorzy:
Magdalena Ziółkowska / Andrzej Leśniak

 

';

Tytuł roboczy: archiwum # 3

Zgodnie z art. 173 ustawy Prawa Telekomunikacyjnego informujemy, że kontynuując przeglądanie tej strony wyrażasz zgodę na zapisywanie na Twoim komputerze tzw. plików cookies. Ciasteczka pozwalają nam na gromadzenie informacji dotyczących statystyk oglądalności strony. Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie ich zmień ustawienia swojej przeglądarki internetowej.