Warning: Invalid argument supplied for foreach() in /system_cg2_1-0/_www/msl/views/functions/banery-lewa-kolumna.php on line 3

Tytuł roboczy: archiwum #2

Dzisiejsza kultura stale nastawiona jest na tryb archiwalny – dokumentowanie i zachowywanie każdego aspektu otaczającej rzeczywistości. Jednocześnie żyjemy w kulturze sieci, pośród mediów uczestniczących; dajemy pierwszeństwo dostępności i przezroczystości, zapominając przy tym szybko o tym, w jakim stopniu ukształtowała nas przeszłość. Wciąż istnieją miejsca, gdzie przeszłość nie tylko jest wyłącznie deponowana, ale jej ślady są organizowane, indeksowane i kategoryzowane według ścisłych systemów historycznej klasyfikacji. Jednym z takich miejsc jest archiwum muzealne, które służy do ponownego przemyślenia relacji między przeszłością a teraźniejszością, nie tylko w odniesieniu do tego, co zawiera, ale także do braków, luk, pominięć, tego, co usunięte w cień bądź wyparte z pamięci. Teoria archiwum może powstać tylko w szerokim kontekście, na skrzyżowaniu badań historycznych, socjologicznych, dotyczących ewolucji idei oraz praktyk gromadzenia dokumentów. Ze względu na heterogeniczność samego przedmiotu, nie istnieje żadna wyróżniona przestrzeń, w której taka teoria mogłaby zostać stworzona; nie istnieje żaden raz na zawsze ustalony punkt, zagadnienie czy pytanie, od którego mogłaby się ona rozpocząć.

W drugim tomie Tytułu roboczego: archiwum zestawiamy trzy sposoby określania archiwów przez odwołanie do pewnej topografii. Pierre Nora pisze o „miejscach pamięci” [lieux de mémoire], miejscach jednocześnie materialnych, symbolicznych i funkcjonalnych, powstających dzięki interakcji między pamięcią a historią. Należą do nich na przykład, wypełnione znaczeniem archiwa, tworzone w ramach dyskursu historycznego po to, by zatrzymać proces zapominania, aby historia zachowała łączność z pamięcią zbiorową. Esej Arlette Farge traktuje archiwum jako miejsce gromadzenia i pustoszenia. O archiwum można myśleć tylko z perspektywy wiedzy niepełnej, kompletności zbioru niemożliwej do osiągnięcia. Dla Carolyn Steedman zaś archiwum jest realnie istniejącą przestrzenią umożliwiającą wyobrażanie i pamiętanie, traktowanie historii w kategoriach procesualnych, wreszcie doświadczenie samej rzeczywistości. Dyskutuje ona z rozpowszechnionym współcześnie poglądem, że archiwum odtwarza strukturę nieświadomości. Właśnie ze względu na to, że ma ono charakter materialny, freudowska metafora staje pod znakiem zapytania. Archiwa nie są bezgraniczne, podobnie jak mieszcząca w sobie wszelkie wspomnienia nieświadomość. Jednym słowem, nie można o nich mówić nie biorąc po uwagę materialnych warunków ich działania.

Pole teoretycznych dociekań zakreślone przez wspomniane trzy teksty, artystyczne działania oraz wypowiedzi krytyczne prezentowane w tym wydawnictwie towarzyszą wystawie Tytuł roboczy: archiwum (ms, 26.02–5.05 2009), dla której po raz pierwszy w historii Muzeum Sztuki punktem wyjścia stało się muzealne archiwum. Działania Marysi Lewandowskiej podają w wątpliwość autorytet instytucji, skupiając się na praktykach powstających na marginesach jej działalności. Publiczne i prywatne oblicza Muzeum przeplatają się w rozmowach, filmach, nagraniach dźwiękowych, zdjęciach pochodzących ze zbiorów Telewizji Łódź, Radia Łódź oraz samego Muzeum. W publikacji tej prezentujemy rozmowę artystki z historykiem sztuki Michaelem Newmanem oraz jej interwencję w archiwalne wypowiedzi Urszuli Czartoryskiej, której postać stała się inspiracją projektu Czułe Muzeum. W pracach Lasse Schmidta Hansena niepokoi drobiazgowa uwaga przywiązywana do szczegółów. Hansen zakorzenia swoją praktykę w pędzie ku biurokratyzacji i dokumentacji charakteryzującym nowoczesność. „Różne rodzaje tożsamości w jego twórczości (seryjność i automatyzm w strukturze prac, ich anonimowy i bezpośredni wygląd) pozwalają powiedzieć, że jest to sztuka, która odmawia bycia Rzeczami” – pisze w eseju o artyście Lars Bang Larsen. Untitled List (2009), czyli lista lektur artysty, została opublikowana w niniejszym numerze.

Przedmiotem refleksji oraz bohaterem ostatniej części projektu jest Konstruktywizm w Polsce 1923–1936, jedna z najbardziej znanych wystaw w historii Muzeum Sztuki, po raz pierwszy pokazana w 1973 roku i od tego czasu zaprezentowana w ponad szesnastu miejscach na świecie. Pytamy o retorykę twórców wystawy wpisującą polski konstruktywizm na karty zachodniej historii sztuki, a także o recepcję prac i działań teoretycznych.

redaktorzy:
Magdalena Ziółkowska / Andrzej Leśniak

2009 r, 79 s, wersja polsko – angielska, publikacja bezpłatna.

Do pobrania: Tytuł roboczy: archiwum # 2

 

 

';

Tytuł roboczy: archiwum #2

Zgodnie z art. 173 ustawy Prawa Telekomunikacyjnego informujemy, że kontynuując przeglądanie tej strony wyrażasz zgodę na zapisywanie na Twoim komputerze tzw. plików cookies. Ciasteczka pozwalają nam na gromadzenie informacji dotyczących statystyk oglądalności strony. Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie ich zmień ustawienia swojej przeglądarki internetowej.