Warning: Invalid argument supplied for foreach() in /system_cg2_1-0/_www/msl/views/functions/banery-lewa-kolumna.php on line 3

Konferencja naukowa - Zagubiona awangarda. Teresa Żarnower i lewica artystyczna

ms2, ul. Ogrodowa 19 
16-17 maja 2014, piątek i sobota od g. 10.00

Uczestnicy: Adrian Anagnost (USA), Nuit Banai (USA), Marek Bartelik (USA/POL), Stanisław Czekalski (POL), Deborah Frizell (USA), Marcin Giżycki (USA/POL) Serge Guilbaut (CAN), Alyce Mahon (GBR), Tom Sandqvist (SWE), Przemysław Strożek (POL), Andrzej Szczerski (POL), Milada Ślizińska (POL)

Celem międzynarodowej konferencji będzie spojrzenie na awangardę międzywojenną i powojenną w kontekście zjawiska przemieszczania się jej twórców z peryferii do centrów życia artystycznego. Punktem  odniesienia obrad będzie biografia i twórczość Teresy Żarnower – jednej z najważniejszych postaci polskiej awangardy. Konferencja jest jednocześnie zapowiedzią przewidzianej na wrzesień wystawy w Muzeum Sztuki w Łodzi, której kuratorami są Milada Ślizińska i Andrzej Turowski, dotyczącej życia i twórczości Teresy Żarnower. 

Popularna perspektywa historii sztuki prezentuje jej rozwój jako serię przełomów stylistycznych, uruchamianych przez innowację. Przełomy te były często powiązane z dyslokacją i przemieszczaniem się z peryferii do centrów. Artyści zaangażowani w te transformacje nazywani byli często „agentami wolności artystycznej”, realizowanej w pełni – jak twierdzi wielu badaczy – przez zachodnie ośrodki życia artystycznego. W ten sposób pojawiły się takie formacje jak Der Sturm, L'École de Paris czy New York School.

Tego rodzaju narracje historyczne pomijają jednak problem losu tych artystów, którzy, po przeniesieniu się do zachodnich ośrodków artystycznych zostali zmarginalizowani, a ich wkład w rozwój sztuki nowoczesnej pozostał w dużej mierze niewidoczny.  Dyskusja obejmie przypadek Teresy Żarnower jako „case study”, oraz przypadki innych twórczyń w podobnej sytuacji np. Gegoi Polly Apfelbaum, Gertrude Goldschmidt, Leonora Carrington, Leonor Fini, Frida Kahlo, Alice Rahon Paalen, Isabelle Waldberg. Artystki te przedstawione zostaną w kontekście przemian artystycznych związanych z rozwojem konstruktywizmu, surrealizmu, oraz historycznej awangardy w Polsce, Francji i Stanach Zjednoczonych – krajach, w których przebywała Żarnower w różnych okresach jej życia. 

Konferencja dotyczyć będzie mechanizmów odpowiedzialnych za taką marginalizację i utratę, formułując pytania:

- jak los takich jak Teresa Żarnower, odzwierciedla dynamiczne aspekty awangardy, a w szczególności jej ciągłą zależność od zmian stylistycznych jako źródła postępu i ożywienia?
- dlaczego mainstreamowa narracja historyczna utrwala pozycje ośrodków artystycznych?
- w jakim stopniu los „zagubionej awangardy” zależny jest od biografii związanych z nią artystów?
- w jakim stopniu wyjazd artysty warunkuje jej/jego marginalizację w kraju pochodzenia?

Teresa Żarnower (znana również jako Żarnowerówna) (1895-1949) urodziła się w zasymilowanej rodzinie żydowskiej. Podczas artystycznej edukacji zainteresowała się ideami awangardy, zafascynowała ją bezkompromisowość abstrakcyjnej sztuki. Żarnower była współzałożycielką (m. in. z Mieczysławem Szczuką) grupy konstruktywistów „Blok” oraz innowatorskiego czasopisma o tej samej nazwie. Była  pionierką fotomontażu i funkcjonalizmu w sztuce. Aktywnie angażowała się w działalność lewicową. Wyjechała z kraju w 1937 roku; po pobytach we Francji, Hiszpanii, Portugalii i Kanadzie osiedliła się w Nowym Jorku. W Stanach Zjednoczonych nadal uprawiała sztukę zaangażowaną lewicowo. W 1946 pokazała swoje prace na wystawie indywidualnej w prowadzonej przez Peggy Guggenheim galerii Art of This Century; wprowadzenie do katalogu napisał wówczas Barnett Newman. 

PROGRAM

Piątek – 16 maja 2014

10.30 Powitanie uczestników i gości. Wprowadzenie: Jarosław Suchan,
Marek Bartelik
10.50 Tom Sandqvist (University of Arts, Crafts and Design, Stockholm;
University of Lapland, Rovaniemi), Marginalizacja, wygnanie, peryferie
– poszukiwanie nowych ujęć

11.30 Andrzej Szczerski (Uniwersytet Jagielloński), Teresa Żarnower w
Bukareszcie – genealogie modernizmu w Europie Środkowo-Wschodniej
12.10 Milada Ślizińska (Akademia Sztuk Pięknych, Warszawa), Teresa
Żarnower - artystka w świecie, który rozpadł się na jej oczach w gruzy

12.50 Dyskusja

Przerwa

15.00 Stanisław Czekalski (Uniwersytet Adama Mickiewicza, Poznań),
Jaka obrona Warszawy? O fotomontażach Teresy Żarnower do książki
Zygmunta Zaremby

15.40 Marcin Giżycki (Rhode Island School of Design, Providence),
Żarnower i Themersonowie – historia przyjaźni w dramatycznych czasach
16.20 Przemysław Strożek (Instytut Sztuki PAN), Apologia Chaplina. O
bohaterze walczącego proletariatu w środowiskach polskiej lewicy
artystycznej i literackiej (1924-1929)

17.00 Dyskusja

Sobota – 17 maja 2014

10.30 Serge Guilbaut (University of British Columbia, Vancouver),
Inform(acja) o stylach powojennych: spojrzenie do labiryntu zacieków,
plam i kwadratów

11.10 Marek Bartelik (The Cooper Union for the Advancement of Science
and Art, Nowy Jork), Konstruktywizm w Stanach Zjednoczonych –
komercjalizacja, politycyzacja, indywidualizacja
11.50 Alyce Mahon (University of Cambridge), Sztuka musi coś mówić:
Peggy Guggenheim, Teresa Żarnower i kobiety awangardy
12.30 Dyskusja

Przerwa

15.00 Adrian Anagnost (University of Chicago), Migracja i
kolektywność: Teresa Żarnower. Lasar Segall. Lepoldo Haar.
15.40 Nuit Banai (Tafts University, Boston), Gego: w stronę modernizmu uchodźczego
16.20 Deborah Frizzell (William Paterson University, Wayne), Nancy Spero: władza, gender i ciało
17.00 Dyskusja

Wstęp wolny.

Abstrakty i biogramy uczestników konferencji

Referat Milady Ślizińskiej - "Teresa Żarnower. Artystka w świecie, który rozpadł się na jej oczach w gruzy"

Materiały filmowe z konferencji

';

Teresa Żarnowerówna, Na jedność robotniczo-chłopską głosuj!, 1928.

Zgodnie z art. 173 ustawy Prawa Telekomunikacyjnego informujemy, że kontynuując przeglądanie tej strony wyrażasz zgodę na zapisywanie na Twoim komputerze tzw. plików cookies. Ciasteczka pozwalają nam na gromadzenie informacji dotyczących statystyk oglądalności strony. Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie ich zmień ustawienia swojej przeglądarki internetowej.