Warning: Invalid argument supplied for foreach() in /system_cg2_1-0/_www/msl/views/functions/banery-lewa-kolumna.php on line 3

Tomasz Załuski - Działajmy sprawniej! Sztuka i prakseologia

„Skuteczność sztuki” – cykl spotkań

Koncepcja i prowadzenie: Tomasz Załuski

Czy sztuka może być „skuteczna”? Na ile może ona dziś oddziaływać na rzeczywistość pozaartystyczną, na praktyki kulturowe, ekonomiczne, społeczne i polityczne? Na czym polega jej skuteczność w różnych domenach, w jakich daje się dostrzec jej oddziaływanie? Jeśli zaś działaniom artystycznym brak tego rodzaju skuteczności, to co należy zrobić, aby ją zyskały?

Pytanie o „skuteczność sztuki” będzie stanowiło motyw przewodni półrocznego cyklu spotkań: wykładów, prezentacji i dyskusji. Są one kontynuacją i rozwinięciem panelu dyskusyjnego pod tym samym tytułem, który odbył się w maju 2011 roku, w ramach zorganizowanego przez Muzeum Sztuki w Łodzi sympozjum „Konstrukcja w procesie: wspólnota, która nadeszła?” Tym razem będziemy chcieli przyjrzeć się skuteczności działań artystycznych w kontekście takich zagadnień, jak: współczesne przemiany form pracy i produkcji; polityczny potencjał praktyk kulturowych; dizajn korporacyjny, społeczny i krytyczny; aktywizm społeczny, ruchy miejskie i partycypacja obywatelska; perspektywy współpracy sztuki i nauki; wreszcie, w kontekście istnienia i funkcji samych instytucji artystycznych. Szczególnie interesować nas będą przykłady praktyk realizowanych na gruncie polskim, choć nie zabraknie też odniesień, zestawień i porównań z analogicznymi zjawiskami spoza Polski.

Celem projektu jest to, aby w sposób zaangażowany, a jednocześnie realistyczny i krytyczny zdefiniować oraz – co najistotniejsze – ocenić skuteczność, jaką na różnych polach mają, bądź przynajmniej mogą mieć, współczesne praktyki artystyczne. Chodzi również o to, aby wskazać, jakie warunki muszą być spełnione, aby sztuka mogła zyskać lub zwiększyć swą skuteczność tam, gdzie jej działania nie odnosiły jak dotąd efektów. Jeśli chcemy, aby „skuteczność sztuki” była czymś więcej niż jedną z przemijających mód, ideologii lub mitologii świata sztuki, tego rodzaju krytyczny namysł jest konieczny. Jest on też niezbędny do tego, aby wygenerować impuls dla dalszego rozwoju tych praktyk artystycznych, których celem – lub jednym z celów – jest oddziaływanie na rzeczywistość pozaartystyczną i wpływanie na kształt naszego bycia-wspólnie.

Podsumowaniem projektu będzie antologia tekstów uczestniczek i uczestników spotkań, która ukaże się nakładem Muzeum Sztuki w Łodzi w 2013 roku.

Tomasz Załuski „Działajmy sprawniej! Sztuka i prakseologia”
Wprowadzenie do projektu cyklu spotkań „Skuteczność sztuki”, wstęp wolny
ms2, ul. Ogrodowa 19, sala audiowizualna
11 października 2012, czwartek, g. 18.00

Wykład wstępny będzie szkicem z historii artystycznych fascynacji i inspiracji prakseologią – nauką o czynie i sprawstwie, zajmującą się skutecznym, sprawnym i wydajnym działaniem oraz współdziałaniem, procesami organizowania zbiorowości ludzkich i kierowania nimi, a zatem również władzą rozumianą jako efektywne zarządzanie zasobami ludzkimi.

Tego rodzaju inspiracje występowały również w sztuce polskiej. Prakseologiczne teorie organizacji pracy i kierownictwa F.W. Taylora i K. Adamieckiego odgrywały ważną rolę w awangardowej twórczości W. Strzemińskiego i K. Kobro, którzy poszukiwali w nich modeli dla sztuki organizującej uniwersum życia społecznego. Motyw „skuteczności sztuki” daje więc o sobie znać w idei funkcjonalizmu, leży on także u podwalin tradycji łódzkiej awangardy oraz instytucji, jaką jest samo Muzeum Sztuki. W powojennej neoawangardzie polskiej prakseologia T. Kotarbińskiego oraz pokrewne koncepcje, takie jak teoria gier czy cybernetyka, były istotnymi punktami odniesienia dla Sztuki Działań tworzonej przez duet KwieKulik (P. Kwiek, Z. Kulik).

Współcześnie żywotną refleksję nad skutecznym i sprawnym działaniem, wykraczającą poza ramy samej prakseologii, oferują szeroko rozumiane studia nad performatywnością, w tym performatyka kulturowa czy zarządzanie performatywne. Uderzające jest to, że one same pretendują dziś do statusu nie tyle nauki, co sztuki, wysuwając na pierwszy plan takie aspekty działania, jak intuicja, wyobraźnia, twórczość, inwencyjność, kreatywność. Czy te nowe postacie teorii działania są, bądź też mogą być w jakiś sposób inspirujące dla współczesnych praktyk artystycznych skupionych na współpracy i współdziałaniu, społecznej samoorganizacji i partycypacji, na produkcji wiedzy, relacji międzyludzkich oraz nowych form wspólnotowości?

Tomasz Załuski – historyk sztuki i filozof, pracuje w Instytucie Kultury Współczesnej UŁ oraz w ASP w Łodzi. Jego zainteresowania obejmują nowoczesne i współczesne praktyki artystyczne, relacje sztuki z prakseologią i biopolityką, konfiguracje estetyki, etyki i polityki w kulturowym projekcie nowoczesności, a także współczesną filozofię francuską (szczególnie J. Derrida, J.-L. Nancy). Autor książki „Modernizm artystyczny i powtórzenie. Próba reinterpretacji” (2008), redaktor tomu „Sztuki w przestrzeni transmedialnej” (2010), tłumacz (z M. Gusinem) książki Jeana-Luca Nancy'ego „Rozdzielona wspólnota” (2010).

Zdjęcie: KwieKulik Działania z Dobromierzem, 1972-74, dzięki uprzejmości artystów.

';

Zgodnie z art. 173 ustawy Prawa Telekomunikacyjnego informujemy, że kontynuując przeglądanie tej strony wyrażasz zgodę na zapisywanie na Twoim komputerze tzw. plików cookies. Ciasteczka pozwalają nam na gromadzenie informacji dotyczących statystyk oglądalności strony. Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie ich zmień ustawienia swojej przeglądarki internetowej.