Warning: Invalid argument supplied for foreach() in /system_cg2_1-0/_www/msl/views/functions/banery-lewa-kolumna.php on line 3

Modernizacje: Zlín - miasto szyte na miarę

Morawskie miasto Zlín do lat dwudziestych XX wieku praktycznie było wioską, a jego rozwój w następnych dwóch dziesięcioleciach był związany z działalnością firmy Bata, która miała tutaj swoją siedzibę aż do nacjonalizacji jej czeskich oddziałów pod koniec lat czterdziestych. Twórcy obuwniczego imperium, Tomasz i Jan Antonin Bata, przekształcili Zlín w nowoczesne miasto, w którym wspólnemu zamysłowi architektonicznemu podlegały wszystkie wznoszone wówczas budynki – od fabrycznych, przez biurowe i użyteczności publicznej, aż do prywatnych willi.
Jednakże ambicje obuwników wykraczały poza stworzenie podporządkowanego idei wydajności i racjonalnizacji modelu miejskiego: poprzez szeroko zakrojone projekty architektoniczne, socjalne i edukacyjne, pragnęli oni wykreować nowy wzorzec organizacji kolektywnego społeczeństwa, już współcześnie nazwany batyzmem. Jan Antoni pisał: "W swojej pracy nie mam na myśli tylko budowania fabryk, ale ludzi. Buduję przecież człowieka". Bataman, rozwijający swoje zdolności w celu lepszego służenia firmie, miał być idealnym wcieleniem człowieka pracy, a jednocześnie gwarantem trwałości modernizacyjnego projektu.

Niewątpliwie najważniejszym narzędziem tworzenia uniwersalistycznego imperium Baty była architektura. Koncern doceniał także rolę innych mediów w kształtowaniu i promowaniu procesu modernizacyjnego. Wśród nich miejsce uprzywilejowane zajmuje kino, które jest przecież nie tylko częścią nowoczesności, ale również przejawem jej doświadczenia. Na terenie Zlína powstał kompleks świetnie wyposażonych studiów filmowych - realizowano tam reportaże, filmy edukacyjne, reklamowe i dokumentalne - poświęcone między innymi historii firmy. W centralnym punkcie miasta powstało także, największe w ówczesnej Europie, kino o wdzięcznej nazwie "Wielkie". Dla Baty pracował szereg wybitnych artystów, między innymi późniejszy zdobywca Oscara Ján Kadár, a także Alexander Hackenschmied, działający później w Stanach Zjednoczonych jako Alexander Hammid. W latach trzydziestych zakłady Baty stały się dla awangardowych twórców czechosłowackich laboratorium, w którym doskonalili warsztat, zapoznawali się z najnowszą techniką, a także, dzięki pracy zespołowej, wyzwalali się z outsiderskiej pozycji zajmowanej dotychczas względem praskiego mainstreemu.

Wykład otwarty w ramach kursu towarzyszącego wystawie "Modernizacje 1918 - 1939. Czas przyszły dokonany".

Prowadzi Ewa Ciszewska


Wstęp wolny.
Ewa Ciszewska, doktorantka w Instytucie Teorii Literatury, Teatru i Sztuk Audiowizualnych Uniwersytetu Łódzkiego w Zakładzie Historii i Teorii Filmu. Specjalizuje się w kulturze Czech i Słowacji.


Czeskie Centrum jest partnerem wystawy "Modernizacje 1918-1939. Czas przyszły dokonany"

';

Zgodnie z art. 173 ustawy Prawa Telekomunikacyjnego informujemy, że kontynuując przeglądanie tej strony wyrażasz zgodę na zapisywanie na Twoim komputerze tzw. plików cookies. Ciasteczka pozwalają nam na gromadzenie informacji dotyczących statystyk oglądalności strony. Jeżeli nie wyrażasz zgody na zapisywanie ich zmień ustawienia swojej przeglądarki internetowej.